Trefwoorden

A

Aanpassingshypothese
Hypothese die stelt dat mantelzorgers zich beter aan de situatie aanpassen naarmate hun ervaring toeneemt en zo zullen zij minder problemen ondervinden bij het verlenen van de zorg.
Afhankelijke variabele
De afhankelijke variabele is de variabele die men wil onderzoeken in een experiment, deze hangt af van de onafhankelijke variabele. De afhankelijke variabele is het effect.
Analyse
De ontleding in bestanddelen ter nadere beschouwing.

B

Betrouwbaarheidsinterval
(statistiek) Interval waarvan men met een bepaalde zekerheid voorspelt dat een waarde daarbinnen zal vallen.

C

Connotatie
Bijbetekenis.
Copingstrategie
Een manier waarop men de situatie probeert te veranderen, bij een mantelzorger is dit de zorg minder zwaar proberen te maken.
Correlatie
Samenhang, verhouding van onderlinge afhankelijkheid of beïnvloeding.
Culpabiliseren
Een schuldgevoel aanpraten.

D

Deïnstitutionalisering
Wordt meestal gedefinieerd in termen van 3 processen.

1. Een vermindering van het aantal patiënten dat in psychiatrische ziekenhuizen verblijft.
2. Een diversificatie van de zorg.
3. De verdeling van de verantwoordelijkheid van de zorg voor een bepaalde patiënt over verschillende voorzieningen en personen.

Determinerende factoren
De factoren die bepalend zijn.

E

Externaliseren
In de context van ‘externaliserend probleemgedrag’. Het naar buiten afreageren van problemen.
Externe mantelzorg
Iemand helpen die een niet- huisgenoot is.

F

Frequentie
Aantal malen dat een verschijnsel zich voordoet in een zekere periode.
Focusgroepen
Een reeks groepsgesprekken die, onder leiding van een moderator, verlopen volgens een vooraf bepaald vragenschema.
Formele zorg
De zorg verleend door personen voor wie dit een vorm van betaalde arbeid is. Zij hebben hiertoe een diploma en meestal werd vastgelegd welke handelingen zij wel en niet mogen uitvoeren.

G

Gebruikelijke zorg
De normale zorg die gezinsleden voor elkaar hebben, bijvoorbeeld de zorg voor het huishouden of de zorg voor de kinderen. Voor gebruikelijke zorg kunt u geen professionele hulp krijgen.
Generaliseren
Uit een bijzonder geval een algemene conclusie afleiden.

I

Impliceert
Inhouden, insluiten, omvatten.
Informele zorg
De zorg verleend door zorgverstrekkers die hiervoor geen professioneel statuut hebben. Het gaat zowel om zelfzorg, mantelzorg als het vrijwilligerswerk, deze zorg wordt dus verleend door gezinsleden, familieleden, buren, vrienden, vrijwilligers, enz.
Interne validiteit
De kwaliteit van het onderzoek in de meest brede zin van het woord. De onderzoeker stelt zich de vraag of door middel van dit onderzoeksopzet de te trekken conclusies uit het onderzoek wel geldig zijn.

Interne mantelzorg : Mantelzorg die plaats vindt binnen het huishouden.

Intramurale zorg
De zorg binnen de muren van een instelling of ziekenhuis.
Intrinsieke zin
Doelen die intrinsiek zijn (van binnen komen), geven je voldoening en zijn betekenisvol voor jezelf. De weg er naartoe is prettig en het doel wordt je niet opgelegd.

K

Klinisch
Op ziekteverschijnselen betrekking hebbend die bij onderzoek van een patiënt direct blijken.
kwanticiferen
In hoeveelheden, in een getal uitdrukken.

M

Mantelzorg
Hulp die aanvullend, niet beroepshalve, aan bejaarden, zieken en andere hulpbehoevenden verleend wordt.
Mantelzorgers
Personen die zorg verlenen aan een huisgenoot, vriend, kennis of buur die zorgbehoevend is omwille van ziekte, handicap of ouderdom.
Mantelzorgmakelaar
Een mantelzorgmakelaar is iemand die regeltaken overneemt van mantelzorgers, zodat zij minder worden belast
Mantelzorgwoningen
Mantelzorgwoningen zijn zelfstandige woonruimtes voor mantelzorgers die in de achtertuin van een zorgvrager worden gebouwd.
Motoriek
Beweeglijkheid van het lichaam.
Mediërende factoren
Bronnen die het effect van de stressoren en de beoordeling ervan kunnen wijzigen.
Multivariate analyse
Analyse die nagaat in welke mate de verbanden blijven bestaan na controle voor de overige variabelen.

N

Neurologie
Leer van de zenuwen en de ziekten daarvan.

O

Onafhankelijke variabele
De onafhankelijke variabele is een oorzaak. De onderzoeker manipuleert de onafhankelijke variabele en gaat het effect na op de afhankelijke variabele.

P

Paradoxaal
Tegenstrijdig.
Peer- debriefing
Bijzondere vorm van onderzoekertriangulatie; hierbij vormen de "peers" een kritisch panel dat bij de controle van het onderzoeksproject is betrokken.
Percipeert
Waarnemen, ontvangen.
Platform mantelzorg
Groep (ex-) mantelzorgers die (al dan niet samen met personen uit diverse organisaties bijvoorbeeld vrouwenorganisaties, patiënten- en gehandicaptenorganisaties, ouderenorganisaties) in een stad of regio de collectieve belangen van mantelzorgers behartigen.
Predictoren
Voorspellingen.
Progressief
In rechte lijn voortgaand.
Psychofarmaca
Behoort tot de categorie van geneesmiddelen die inwerken op het psychisch welbevinden. Binnen de geneeskunde worden deze middelen toegepast om psychische problemen te stabiliseren dan wel te verbeteren.
Psychosociaal
Behorend tot of betrekking hebbend op de invloed van sociale factoren op psychische verschijnselen.

R

Regressie
(statistiek) De richting van een functie tussen verschillende verschijnselen.
Residuwaarde
Restwaarde.
Respijtzorg
Vervangende zorg door een vrijwilliger of professional voor de mantelzorger die er even tussenuit wil. Dat kan variëren van enkele uren, een dag of een weekend tot een vakantie.
Resilience
Is het vermogen om ook onder of na moeilijke omstandigheden goed te functioneren en te groeien.
Respondent
Iemand die antwoordt op een circulaire of bij een enquête.

S

Significant
Statistisch verantwoorde conclusies toelatend.
Slijtagehypothese
Hypothese die stelt dat naarmate de zorg langer duurt, de mantelzorger ten gevolge van de blootstelling aan chronische stress, meer negatieve gevolgen zal ervaren voor het welbevinden.
Spreiding
Gelijkmatige verdeling over een tijdsverloop of over een ruimte.
Stagnatie
Stilstand.
Steekproef
Deelverzameling van de populatie waarop de waarnemingen worden verricht.
Steunpunt mantelzorg
Overal in Nederland zijn Steunpunten Mantelzorg, waar beroepskrachten en soms vrijwilligers u ondersteuning bieden bij het uitvoeren van mantelzorgtaken. U kunt hier terecht voor informatie, emotionele steun en praktische hulp, bijvoorbeeld bij het vinden van passende hulp in uw omgeving.
Stress-appraisal model
Model gebaseerd op ‘stress-process model’ van Pearlin en collega’s en het ‘appraisal model’ van Lawton e.a. Via het inbrengen van subjectieve beoordeling binnen het stress-process model, wordt getracht beide benaderingen samen te brengen en wordt een centrale rol toebedeeld aan de zorgbelasting die de mantelzorger ervaart.
Stressor
Is een gebeurtenis die een aanpassing vereist van het individu.
Stress-theoretisch perspectief
De zorgnood van een naaste wordt als een stressvolle gebeurtenis ervaren, die uitdagingen stelt aan de mantelzorger. Verschillen in de wijze waarop mantelzorgers hierop reageren, worden toegeschreven aan een reeks tussenliggende factoren en achtergrondfactoren die variëren naargelang het conceptuele model en vaak procesmatig met elkaar verbonden zijn.
Subjectieve gezondheid
Hoe personen zelf denken over hun gezondheidstoestand.

T

Thuiszorg
Het geheel van activiteiten ter ondersteuning van de zelfzorg van de zorgbehoevende persoon in het thuismilieu. Dit betekent dat thuiszorg ook bedoeld is om zwaar zorgbehoevende personen thuis te laten wonen, met hulp van familieleden die al dan niet ondersteund of bijgestaan worden door professionele diensten en/of vrijwilligers.

V

Variabel
In staat om van getal, afmeting, vorm, plaats enz. te wisselen.
Veerkracht
Weerbaarheid.
Verzuiling
Verstrengeling tussen ideologische ideeën en maatschappelijke activiteiten.
Vrijwillige thuishulp
Hulp van een vrijwilliger voor iemand met een chronische ziekte of handicap of de vaste verzorger, bijvoorbeeld in de vorm van gezelschap, oppas of activiteitenbegeleiding.
Vulnerability
Kwetsbaarheid

Z

Zelfredzaamheid
Vermogen om het leven in te richten zonder dat hulp van anderen nodig is.
Ziekte van Parkinson
De ziekte ontstaat door het afsterven van zenuwcellen in de middenhersenen. Daardoor wordt de aansturing van de spieren bemoeilijkt. Hoewel de ziekte op elke leeftijd kan beginnen, is 10% van de patiënten jonger dan veertig jaar. De ziekte van Parkinson kent drie kernsymptomen die de uiterlijke verschijnselen kenmerken: beven, spierstijfheid en bewegingstraagheid. Naast deze drie kernsymptomen zijn er nog verschillende bijkomende problemen te noemen, zoals depressie, emotionele labiliteit, geheugen- en slaapproblemen, en moeite met kauwen en slikken
Zingeving
Het toekennen van een positieve betekenis aan levenservaringen.
Zorgbelasting
De belasting in zorgsituaties.
Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License